"Audemus iura nostra defendere"

Adwokat

Paweł Niewiadomski

Blog

Znikome (śladowe), a nieznaczne (niewielkie) posiadanie narkotyku? - kwestia odpowiedzialności karnej

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie narkotyku w znikomej (śladowej) ilości nie stanowi przestępstwa. W orzecznictwie sądów przeważa stanowisko, zgodnie z którym nie stanowi przestępstwa posiadania narkotyków w rozumieniu art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie narkotyku w tak znikomej ilości, która nie może wywołać u człowieka skutku odurzającego. W praktyce chodzi tu o przypadki posiadania śladowej ilości narkotyków, np. osadu po marihuanie czy amfetaminie lub innym narkotyku, jaki pozostał w miejscu jego przechowywania – w szklanej fifce czy torebce strunowej.

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie narkotyku w znikomej (śladowej) ilości nie stanowi przestępstwa. W orzecznictwie sądów przeważa stanowisko, zgodnie z którym nie stanowi przestępstwa posiadania narkotyków w rozumieniu art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie narkotyku w tak znikomej ilości, która nie może wywołać u człowieka skutku odurzającego. W praktyce chodzi tu o przypadki posiadania śladowej ilości narkotyków, np. osadu po marihuanie czy amfetaminie lub innym narkotyku, jaki pozostał w miejscu jego przechowywania – w szklanej fifce czy torebce strunowej.

W tym względzie przywołać należy chociażby wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 20 grudnia 2006 r., II AKa 241/06, LexPolonica nr 1516109 (KZS 2007, nr 2, poz. 50): Artykuł 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zabrania posiadania środków odurzających bądź substancji psychotropowych, a zatem posiadania przynajmniej jednej porcji takiego środka pozwalającej na odurzenie człowieka. Przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji powstałej po „posiadaniu środka odurzającego”. „Ilość śladowa”, nikłe resztki, smolisty osad na fifce czy pozostałości po substancji psychotropowej nie spełniają znamienia posiadania owej substancji.

Odmiennie przedstawia się sytuacja, w której podczas kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy Policji dana osoba zostanie zatrzymana w trakcie zażywania narkotyku np. na paleniu marihuany, wówczas osoba taka - z bardzo dużą dozą prawdopodobieństwa - zostanie oskarżona o przestępstwo posiadania narkotyku, który pozostał jeszcze w skręcie czy szklanej fifce, w myśl art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W takim przypadku z punktu widzenia prawnokarnego, istotna będzie ilość pozostałego, niezużytego narkotyku. W zależności bowiem od ilości – czy jest ona nieznaczna, czy znaczna (zwykła ilość) – w dużej mierze będzie ustalana kwalifikacja prawna czynu.

W przypadku ilości nieznacznej – ustawa nie definiuje pojęcia „nieznaczna ilość”. Dlatego przy interpretacji tego znamienia duże znaczenie odgrywa orzecznictwo sądowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2000 r., sygn. II Aka 22/00) - może być postawiony zarzut z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (przestępstwo posiadania narkotyków stanowiące wypadek mniejszej wagi) zagrożonego karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Z kolei jeżeli pozostała ilość niezużytych narkotyków będzie znaczna (zwykła ilość), rodzić to może surowszą odpowiedzialność na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności do lat 3.

Stosowanie powyższych przepisów nie wyklucza oczywiście możliwości zastosowania przez prokuratora, bądź Sąd - warunkowego umorzenia postępowania przewidzianego w art. 66-68 k.k., bądź umorzenia tzw. „zwykłego” – korzystniejszego dla sprawcy z punktu widzenia niefigurowania w Krajowym Rejestrze Karnym - przewidzianego w art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie - nieznaczna ilość, przeznaczenie na własny użytek sprawcy, jeżeli orzeczenie wobec sprawcy kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień jego społecznej szkodliwości.

Trzeba oczywiście przy tym pamiętać, że ustalenie kalifikacji prawnej oraz możliwości zastosowania wskazanych przeze mnie w powyższym akapicie instytucji prawnych, zależy od konkretnego stanu faktycznego i zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także decyzji procesowych podjętych na etapie postępowania przygotowawczego przez prokuratora, a następnie na etapie sądowym przez sąd powszechny.

Pozdrawiam

adw. Paweł Niewiadomski


« Powrót